Baruman, een herinnering aan mijn vader.

Baruman werd door “De Gelderlander” aan zijn vader herinnerd.

Ik werd zaterdag 6 april j.l. door een artikel in “De Gelderlander” verrast en herinnerd aan mijn vader. Het artikel droeg de vette kop Cooperatie opnieuw springlevend. De cooperatie is weer ‘trendy’ meldde de krant, deze oude ondernemingsvorm kent de laatste tijd een spectaculaire revival. Naast dit bericht stond een oude reclameaffiche (zie de onderstaande foto).

(foto Reclame Arsenaal)

(foto Reclame Arsenaal)

Dit affiche deed me denken aan mijn vader. Na de 2e wereldoorlog, in 1946, verhuisde ik  (ons gezin) van Amersfoort naar Arnhem. Ik ben nog van ‘voor de oorlog’. Mijn vader zou daar een filiaal gaan leiden van zijn werkgever de firma “NV Maatschappij De Veluwe”. Op de dag van onze verhuizing ging die onderneming helaas failliet. Hij raakte werkloos, solliciteerde en kreeg een baan bij de “Cooperatie”. Hij begon als winkelbediende in de wijk Lombok in Arnhem. Door hard werken en studeren klom hij in de daarna volgende jaren op tot adjunct-directeur van die firma.

Terug naar het krantenartikel. In het bovenstaande fraaie affiche staat heel bescheiden het logo van de vroegere “Cooperatieve Groothandels Vereniging de Handelskamer, ‘HAKA”. Die firma werd in 1914 opgericht en stond bekend als een van de zuilen van arbeidersbeweging. Tot ongeveer 1936 werkte mijn vader bij die firma. Daarna kreeg hij een baan als hoofdcontroleur  bij de maatschappij “De Veluwe”. Aanvankelijk in Dordrecht, later in Amersfoort. Hij werkte daar gedurende de hele 2e wereldoorlog. Zijn werk bracht met zich mee dat hij door het hele land reisde. Mijn Opa en (later bevestigd door) mijn moeder vertelden mij pas jaren later dat hij in oorlogstijd daarbij gevaar liep omdat hij berichten overbracht van en naar het verzet. Mijn vader zweeg altijd over zijn ervaringen en rol in oorlogstijd. Maar terug naar mijn verhaal.

Hij koos zowel voor- als na de oorlog bewust voor werkgevers en organisaties die voort kwamen uit de arbeidersbeweging. Hij was namelijk een sociaal-democraat in hart en nieren en lid van de SDAP. Met grote regelmaat droeg hij het speldje met het prachtige (Art Deco-) logo van zijn “Sociaal Democratische Arbeiders Partij”, een partij die reeds op 26 augustus 1894 werd opgericht. Dat speldje heb ik zorgvuldig bewaard, ik draag het zeer regelmatig, als een soort eerbetoon aan mijn vader. Ook vandaag nog, maar dat terzijde (zie onderstaande foto).

SDAP speldje van mijn vader.

SDAP speldje van mijn vader.

Ik ben al jaren een overtuigd lid van de Partij van de Arbeid. Mijn vader is dus in veel opzichten mijn voorbeeld geweest voor wat betreft mijn politieke voorkeur. Ik ben mij er van bewust dat na de jaren zestig van de vorige eeuw de samenleving ingrijpend is “ontzuild” en veranderd. Maar desondanks mis ik vaak wat men vroeger noemde het bestaan van een “rooie familie”. Ik ben en blijf overigens, wellicht ter uwer geruststelling, een zeer kritisch lid.  Mijn partij, de PvdA, ontstond in 1946 uit een fusie van de SDAP, de VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond) en de CDU (Christen-Democratische Unie).

Terug naar de herinneringen aan mijn vader. Hij vond het in 1946 dus volstrekt logisch dat hij ook in Arnhem voor een cooperatieve firma koos. Hij kende die firma, ontstaan in 1920 en destijds CBNV genaamd, een afkorting van de “Centrale Bond van Nederlandse Verbruikscooperaties. Daar waren in Nederland 380 cooperaties bij aangesloten met ca 200 000 leden. Uit die bond zijn de latere kruidenierswinkels van de Cooperatie (CO-OP’s) voort gekomen. De CO-OP’s hebben zich later afgesplitst en zijn als zelfstandige supermarkten verder gegaan. Mijn vader koos er jaren later voor (in 1960) om als een kleine, zelfstandige kruidenier in Bussum verder te gaan. Zijn voornaamste argument was dat zijn bij de CO-OP opgebouwde pensioen veel te gering was om zijn gezin er van te onderhouden. Hij was toen 59 jaar en ging er van uit dat hij tot zijn pensionering (zijn 65e jaar) voldoende zou hebben verdiend voor een redelijk pensioen daarna. Hij is overigens tot zijn 73e jaar met zijn winkel in Bussum doorgegaan maar dat terzijde.

Na mijn terugkeer als marinier uit Nederlands Nieuw Guinea, ik verbleef er 15 maanden om het land te “zuiveren” van “peloppers” (Indonesische infiltranten), heb ik nog circa drie maanden bij hem gewerkt. Een verkeerde keuze bleek snel. Kort daarna belandde ik, mede op verzoek van mijn oude werkgever, weer als stedenbouwkundig tekenaar achter mijn oude tekentafel. Waar een krantenartikel artikel al niet toe kan leiden…………

Over baruman

belangstelling voor architectuur, stedenbouw, beeldende kunst, verhalen en moderne (pop) muziek
Dit bericht werd geplaatst in kunst. Bookmark de permalink .

4 reacties op Baruman, een herinnering aan mijn vader.

  1. baruman zegt:

    @ Timmerark, ik was in NNG in 1959/1960, Nederlands Indie was destijds voor mijn oudere broers weggelegd (Politionele Akties).

    • timmerark zegt:

      Ja, dat las ik wel… Nederlands-Indië is waar mijn opa heen werd gestuurd (twee maal) toen hij bij de onderzeebootdienst diende. De tweede keer gingen zijn vrouw en kinderen mee, en zaten jaren in een kamp terwijl hij op meerdere boten dienst deed. Nauwelijks te bevatten hoe dat moet zijn geweest. Hier en nu piepen we wanneer ‘je’ mobiel het een dag niet doet…Ze zijn met elkaar in Nederland in 1946 verenigd. Maar mijn moeders jongste broer is het (begin van zijn) leven in het kamp op 42 jarige leeftijd toch zijn dood geworden.
      En alle jaren dat ik mijn grootouders heb gekend, ze werden beide dik negentig hebben ze er nooit over gepraat of geklaagd.

      • baruman zegt:

        @ Timmerark, ik voel mij door familieverbanden sterk verbonden met Indonesie (mijn broer huwde Javaanse vrouw, die nog in Nederland woont, en ze kregen mijn dierbare neef en nicht). De trieste en nog steeds meetbare kanten van het einde van het (ons) koloniale tijdperk verlies ik nooit uit het oog.

  2. timmerark zegt:

    We hebben blijkbaar e.e.a. gemeen. Rood nest. Kritisch PvdA stemmer/lid.
    Nederlands-Indië…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s