“een tekening van niks”, aflevering 2

Een discussie in mijn werkkamer.

Ik heet u welkom in mijn werkkamer. Mijn vorige blog leverde een aantal reactie’s op over kwaliteit in de beeldende kunst. Een belangrijk en tegelijk weerbarstig thema:

hoe definieer je het begrip “kwaliteit” in de beeldende kunst?

Inleiding.

In mijn omgeving komt dit onderwerp met een zekere regelmaat en al jarenlang aan de orde. Welke criteria hanteer ik zelf?

Ik hanteer het eenvoudige uitgangspunt dat beeldende kunst de (onze) werkelijkheid moet verduidelijken, zelfs op een vervreemdende wijze (de vervreemde werkelijkheid). Daarnaast hecht ik grote waarde aan een sterke eigen identiteit van een kunstwerk.

Ik hanteer het uitgangspunt dat je aan een kunstwerk maar een (1) naam moet kunnen koppelen, die van de betreffende kunstenaar. Soms zie ik kunstwerken waaraan ik (bij wijze van spreken) wel 20 namen kan koppelen. Ook al bezitten ze kwaliteit. Dan kijk ik verder.

Om meer greep te krijgen op dit thema en om mijn (in)zicht op beeldende kunst te verruimen, voerde ik een aantal maanden geleden een open discussie met verschillende beeldend kunstenaars in mijn omgeving. Terzijde: ik ben geen beeldend kunstenaar, teken slechts voor mijn plezier. Mijn achtergrond?

Ik ben al jaren secretaris van de Commissie Beeldende Kunst. Ik was in voorgaande jaren voorzitter van de Esthetische Advies Commissie en van de Selectie Advies Commissie in mijn gemeente. De voornaamste taak van de laatste commissie was om het gemeentelijk kunstbezit op een verantwoorde wijze -qua kwaliteit en omvang-  terug te brengen en het beheer van de collectie te moderniseren. Kunstwerken die als gevolg van dat beleid “teveel” werden, waaronder veel “BKR-werken”, gingen terug naar de betreffende kunstenaars. Dit werk is inmiddels afgerond, de commissie houdt zich nu bezig met digitalisering van het kunstbezit en aankoop-advisering van beeldende kunst.

Vorig jaar hervatte ik in de privesfeer de discussie over kwaliteit in de beeldende kunst met een paar bevriende beeldend kunstenaars in mijn directe omgeving. In het bijzonder met mijn vriend Jean Pecasse uit Rheden.

Beeldend kunstenaar Jean Pecasse woont in mijn gemeente en verblijft om gezondheidsredenen een half jaar in Nederland en een halfjaar op Balie. Beeldend kunstenaars op Balie zijn uitstekende vakmensen maar zijn “om den brode” sterk gericht op het toerisme. De druk op hen om commercieel werk te maken is groot.

Jean schreef daarom een discussiestuk voor een groep studenten aan de kunstfaculteit van de Universiteit van Den Pasar-Balie. Deze studenten willen zich onttrekken aan de druk om commercieel werk te maken.

Aan de hand van mijn gesprekken met Jean en in het bijzonder zijn buitengewoon bruikbare discussiestuk wil ik een aantal blogs maken over het gekozen thema.

Jean Pecasse hanteert een 4-tal Maatstaven.

Maatstaf 1: In kunst moet er altijd een element van onderzoek en uitproberen zitten.

Maatstaf 2: Is het kunstwerk en/of -object zo interessant dat ik wil weten wat het betekent, waarom het daar (ter plaatse) is.

Maatstaf 3: Heeft de kunstenaar de juiste beeldelementen (gramatica) gekozen voor wat hij/zij zichtbaar wil maken. Terzijde: stijl heeft slechts waarde in combinatie met de bedoeling, er is geen goede en/of slechte stijl.

Maatstaf 4: Vormen vorm en onderwerp een eenheid, overlappen taal en betekenis elkaar.

In hierna volgende blogs zal ik, aan de hand van Jean’s discussiestuk een uitgebreide toelichting geven op de bovenstaande maatstaven.

Advertenties

Over baruman

belangstelling voor architectuur, stedenbouw, beeldende kunst, verhalen en moderne (pop) muziek
Dit bericht werd geplaatst in kunst. Bookmark de permalink .

6 reacties op “een tekening van niks”, aflevering 2

  1. baruman zegt:

    @Assyke, je omschrijft precies de bedoeling van mijn tekening, het scheppen van een “vreemde” werkplek en -ruimte. Je gevoel? Is niks mis mee.
    Iedereen heeft een mening en oordeel over kunst, daar heb ik totaal geen moeite mee, integendeel. Ik probeer alleen maar op mijn wijze, onder meer via dit blog, meer te begrijpen over beeldende kunst, onderzoeken of er mogelijk meer objectieve “maatstaven” te formuleren zijn. Ik verwacht juist reacties van anderen om die discussie met hen te kunnen voeren.
    Ik weet en waardeer het buitengewoon dat beeldende kunst haar eigen wetten heeft. Maar gaat het om andere zaken dan kunst dan vindt iedereen het “normaal” dat zaken objectief worden onderzocht en gekwalificeerd. Waarom mag dat niet over kunst?

  2. assyke zegt:

    wauw
    ik zou gek worden in een werkkamer zoals deze
    teveel ordening kan ook chaos veroorzaken
    door het verzet die het oproept

    van kunst heb ik geen verstand
    dat betreur ik en ben er ook blij om
    zo kan ik gewoon op mijn gevoel afgaan en iets mooi
    of lelijk vinden

    jouw tekening vind ik mooi
    maar zou hem niet aan mijn muur willen hangen
    omdat het teveel op mijn overgevoelige brein zou inwerken:-)

  3. baruman zegt:

    @Francois15, zie mijn reactie bij Jezzebel. De criteria van je vader heb ik, met respect, vaker gehoord. Zo objectief mogelijke criteria vormen inderdaad een “handvat” voor commissie’s, die worden geacht om aan- en verkoop van beeldende kunst te beoordelen. Het gaat (ging) immers om door de gemeenschap betaalde investeringen en uitkeringen (zoals bijvoorbeeld bij kunstenaars-ondersteunende regelingen). De commissie’s waarvan ik deel uitmaakte werden 100% bemensd door (hoofd) docenten van o.a. de Academie van Beeldende Kunsten in Arnhem en andere terzake deskundigen.
    Normering is inderdaad een haast ondoenlijke zaak. Maar een poging daartoe is soms nodig, dat wordt ook gevraagd en verwacht van politieke verantwoordelijke bestuurders.
    Bestuurders worden immers “niet-deskundig” geacht om over beeldende kunst en cultuur een (waarde- cq kwaliteits) oordeel uit te spreken.
    Hoe lastig mijn gekozen onderwerp/thema ook is, ik vind het toch van belang om daarover van gedachten te wisselen. Dat vind ik een beter uitgangspunt dan te doen alsof dat bij kunst en cultuur niet kan of mag. Ik zeg er overigens bij dat we er ook weer niet al te krampachtig mee om moeten gaan, vernieuwing en weerbarstigheid horen immers bij kunst.
    Hier gaat het mij vooral om een zinvolle dialoog, toch?

  4. francois15 zegt:

    Ik sluit me geheel bij Jezzy aan. Ik vind het een mooie tekening maar ik weet niet waarom, dus maatstaven zijn er kennelijk niet (of niet altijd) voor “beschouwers” zoals ik.
    Hang het aan de muur en kijk hoe lang het schilderij het daar uithoudt placht mijn vader over kwaliteit van schilderijen en tekeningen te zeggen. Dat was globaal zijn criterium en ik kan me daar nog steeds wel in vinden.
    Maatstaven worden denk ik graag gehanteerd om er een (objectieve) beoordeling ter vergelijking aan te kunnen hangen. Een handvat voor commissies bijvoorbeeld “om het gemeentelijk kunstbezit op een verantwoorde wijze -qua kwaliteit en omvang- terug te brengen”, want meten is weten ;-).
    Normering is begrijpelijk maar ondoenlijk en dat geldt niet alleen voor beeldende kunst maar voor alle kunst.
    Met de maatstaven 1 en 4 zou je misschien iets kunnen meten. De punten 2 en 3 zijn meer vragen dan maatstaven en ze benadrukken “het subjectieve element” in het beoordelen van kunst.
    Heel leuk om hier eens je gedachten over te laten gaan.

  5. baruman zegt:

    @Jezzebel, de “maatstaven” zijn voor mij geen absolute normen voor kunst. Ze worden in de volgende blogs per maatstaf nader omschreven.
    Jean Pecasse hanteert ze als een “hulpmiddel” bij het formuleren van een meer objectief (waarde)oordeel. Ook ik ben mij er van bewust dat het formuleren van een waarde- cq kwaliteitsoordeel sterk aan discussie onderhevig is en zal blijven.

  6. Jezzebel zegt:

    Het is een erg mooie tekening.
    Met de maatstaven kan ik niet zoveel.
    Voor mij zijn ze geen van alle ‘een norm’ voor kunst.
    .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s