gesprek met mijn vader (7)

Gesprek met mijn vader.
Beste Pa, waar ben je? Waarom krijg ik vandaag zo moeilijk contact met je ?
Rustig maar jongen, ik hoor je wel. Ik was echter zo in gedachten verdiept  dat je eerste oproep mij niet direct bereikte. Mijn gedachten waren nog bij ons gesprek gisteren. Ik dacht na over de betekenis van mijn gesprekken met jou, over mijn zware eindstrijd en de verzorgende rol die je moeder in die fase van mijn leven vervulde.
Van haar hoef ik mij daarover niet zo druk te maken. Ik hoor haar in gedachten al laconiek zeggen: wat geweest is, is geweest knul. Maar bij mij werkt zo’n simpele oplossing helaas niet.

Ik wil, echter op een andere wijze dan zij deed, over sommige gebeurtenissen kunnen nadenken. Over vragen betreffende de rol die ik vroeger in ons gezin vervulde, over de kwaliteit van mijn relatie met je moeder, wat deed ik fout, wat goed. Je weet wat ik bedoel. In dit verband denk ik onwillekeurig ook aan mijn vreugdeloze jeugd, aan de achtergrond van mijn vreemde familie en niet te vergeten de rol van mijn karakter.
Als ik fouten in mijn leven en gedurende mijn relatie met je moeder maakte, nam ik mij altijd voor om er van te leren. Dat hield tevens in dat ik over bepaalde gebeurtenissen lang wilde nadenken. Mijn omgeving merkte dat, dan was ik lange tijd stil en in mijzelf gekeerd. Soms werd dat aangezien voor "mokken" terwijl daarvan bij mij zelden sprake was.

Beste Pa, ik begrijp je overpeinzingen, in dit opzicht lijk ik veel op jou.
Als ik even mee ga met jouw bespiegelingen dan vraag ik mij af wanneer je nu kan spreken van een fout. Er kan toch ook sprake zijn van een misverstand of iets dergelijks? Uit ervaring weet ik dat goede bedoelingen zelfs verkeerd kunnen uitpakken. Kan je dan spreken van een fout of moet je het onder de noemer onhandigheid plaatsen? En ligt het dan per definitie aan jou of speelt de ander daarin ook een min of meer bepalende rol.

Dat is zo jongen maar ik troost mij met de gedachte dat mijn bedoelingen meestal oprecht waren. Bewust je moeder pijn doen kwam nooit in mij op. Ma wist dat wel, ze kende me goed. Je moeder bezat bovendien de wijsheid van vrouwen die, net als zij, in hun jeugd het zwaar te verduren hebben gehad. Ik moet dat even toelichten jongen, hoewel ik vermoed dat je haar achtergrond kent.

Ma kwam uit een arm gezin. Ze moest op een te jonge leeftijd voor haar chronisch zieke moeder zorgen. Ik herinner mij nog dat jij een foto bezat van haar moeder, jouw Oma. Rechtop zittend op haar permanente ziekbed in de woonkamer, vriendelijk lachend naar de fotograaf. Maar achter die vriendelijke facade bevond zich de harde werkelijkheid van toen. Ze was volstrekt afhankelijk van haar omgeving. Ma moest elke dag voor haar zorgen, ook voor haar broer en haar vader, jouw dierbare Opa.
Ik weet het, je was dol op die man jongen daarom aarzel ik om het volgende te zeggen. Je Opa was vroeger een man van "12 ambachten en 13 ongelukken". Een man die regelmatig een deel van het schamele huishoudgeld naar het cafe bracht. Een man die, als hij dronken was, geweldadig kon uitpakken en soms door meerdere dienders moest worden bedwongen.

In zekere zin funktioneerde je moeder in dat gezin als een volwaardige, zij het onbetaalde, huishoudster. In feite een veel te zware taak, vooral gelet op haar jeugdige leeftijd. Daar bleef het niet bij, toen het qua leeftijd mocht moest zij als huishoudster gaan werken bij andere, vaak welgestelde families. Haar incasserings- en relativeringsvermogen, haar opgewektheid en levenswijsheid hielpen haar door die moeilijke tijd, voor haar huwelijk met mij, heen. Haar huwelijk met mij, ondanks het gegeven dat ze een man met 3 kinderen huwde, was in zekere zin een bevrijding voor haar. Hoe vreemd dat ook mag klinken. Die nieuwe situatie kon ze op haar manier zelf vorm en inhoud geven en dat deed ze.

Beste Pa, die foto van Oma bezit ik inderdaad en ja, Ma’s achtergrond ken ik van haar en via  de gesprekken met Opa. Ik begrijp jouw en Ma’s rol in ons gezin, we spreken niet voor niets van de traditionele rolpatronen in die tijd. Maar met alle respect Pa, je had naar mijn mening meer rekening met haar kunnen houden. Door haar vaker bij te staan in het huishouden, door het tijdig aanvragen van huishoudelijke hulp in de voor haar ook zware periode van jouw ziekte. Ik weet het, mijn zussen hielpen Ma ook vaak, waarvoor ik ze heel dankbaar ben. Mijn bijdrage daarin was helaas beperkt vanwege het feit dat ik elders woonde en werkte. Maar ik weet dat haar intensieve zorg voor jou, in combinatie met haar rol in ons gezin, zijn tol heeft geeist.

Dat werd vooral duidelijk kort na jouw overlijden Pa. Toen brak Ma als het ware. Haar herstel nam een paar maanden in beslag. Pas toen ze daarvan herstelde kon ze weer enthousiaste toekomstplannen maken. In die periode sprak ik regelmatig met haar over haar  toekomstperspectief. Gezelschapsmens als Ma was wilde ze na jouw overlijden graag verhuizen naar een bejaardencentrum in haar woonplaats. Wonen in een knus, bescheiden appartementje was haar ideaalbeeld.

We waren soms al bezig om dat flatje naar haar smaak in te richten. Het ene meubeltje wilde ze meenemen, andere weer niet. Hoge eisen stelde ze niet, het ging haar er meer om dat ze onder de mensen wilde zijn, bang als ze was voor eenzaamheid. Ze zag het al helemaal voor zich Pa. Gezellig zitten babbelen en kaarten met haar medebewoners en lotgenoten in de gemeenschapsruimte. Ze speelde canasta weet je nog.
Het kwam er helaas niet van. Zij belandde voor die tijd in het ziekenhuis, opgescheept met een uitzichtloze ziekte. Ze kwam daar helaas niet meer uit. Graag had ik haar na jouw overlijden nog een aantal vreugdevolle jaren gegund.

In mijn terugblik op jouw en Ma’s leven beschouw ik die en de andere min of meer ingrijpende gebeurtenissen vooral als een belangrijke reeks leermomenten. Vertaald in "wijsheden" die ik in mijn huidige leven, hoe moeilijk dat ook is, wens toe te passen. Dat lukt helaas niet altijd, daar ben ik mij van bewust. Ik betwijfel soms of ik het niveau van de wijsheid van Ma ooit zal bereiken. Maar beste Pa, ik doe mijn best.
Tot morgen Pa, groet Ma van me. Wordt vervolgd.

Over baruman

belangstelling voor architectuur, stedenbouw, beeldende kunst, verhalen en moderne (pop) muziek
Dit bericht werd geplaatst in oud-vkblog-2010-01. Bookmark de permalink .

2 reacties op gesprek met mijn vader (7)

  1. Theo zegt:

    Je moet van beide mensen gehouden hebben, zij het op verscheiden wijze.

  2. Jezzebel zegt:

    Indrukwekkend gesprek weer met je vader.
    Zo mooi hoe je steeds dichterbij lijkt te komen.
    .

Reacties zijn gesloten.